Boat On The River

On sene sonra kürkçü dükkanına tekrar merhaba diyorum. Maalesef canım bilgisayarım, kara şövalyem ana kartı yanarak emekliye ayrılmak durumunda kaldı. Samsung gitti, yerine bir HP ile devam ediyorum. Ve yine bu aralar çevirilerine yardım ettiğim ilk göz ağrım Ubuntu yüklü içerisinde. Hatta Lubuntu ama ben çok hafif sistem sevmediğim için Gnome ile biraz şekilledim arayüzünü. Asla Arch‘a yüz çevirmiş değilim, sadece bir sürelik dinlenme gibi düşünelim bunu. Bir de bu ara çevirilerden de, yaptığımız denemelerden de fikir sahibi olduğumuz bazı yeniliklerden bahsetmek istiyorum. Aslında fikir şahane. Bir dağıtımda hızlıca kurulan süper bir paketin diğer dağıtıma uyumsuzluğunu ortadan kaldıran bir güç birliği gibi. Birinin adı Snap diğeri ise Flatpak. Şahsen ikisine de bulaşmayı düşünmüyorum çünkü anormal depolama alanına ihtiyaç duyduklarını bizzat gördüm. Çok şatafatlı tanıtımlarına, abartılı övgü yazılarına denk geldim. Tavsiyem denemesini yapıp öyle karar verilmesi. Diskte saçma sapan boyutlara ulaşan uygulamalar gördüm. Şişen bir balon gibi, dikkatle izlenmeli.

Bugün artık konu her ne kadar aynı noktaya geri dönmüş olsam da Ubuntu ve ben.. değil. Geçen 10 senede denediğim çeşitli dağıtımlar, yaşadığım iyi-kötü pek çok deneyim beni şekillendirdi, bana güç verdi. GNU/Linux bana bir öğretmen oldu, sayesinde pek çok eşsiz şey öğrendim.

35 senedir her sene tekrarlıyorum. Bugün de o gün, iyi ki doğdum. Gülerek, eğlenerek, öğrenerek nice senelerimiz olsun birlikte Linux.

I’m not awake yet

Hiç bilmediğim konularda ilk başta arkadaşlara sor jokerini kullanıyorum sanırım. MX Linux hızla ‘popüler’leşirken önceliğim yine arkadaşlara sormak oldu. Minimal sistem meraklılarına, deneysel işlere yakın duranlara ve daha kararlı tarafta kalmaya yemin etmişlere sordum. Herkesin genel yaklaşımı bu dağıtımın tuhaf bir şekilde yükselişine temkinli yaklaşma şeklinde oldu. Ve sonra rutinime döndüm.

Kendimce bir inceleme yapacağım, fakat önce beni bir kaç gün deli eden bi Arch Linux sorununa değinmek istiyorum. Bir update sonrası tüm sistem salt okunur hale geldi. Herhangi bir hata, kesinti vs olmamıştı üstelik.

Düzeltme denemelerimde ise elbette başka şeyleri bozup durduğum için bi ara terminalde root açamaz hale gelmiştim. Şimdi şöyle bi durum var, yoğun/yorgun hayatınızın uzantısında eve gelip zaten tıkanma noktasına ulaşmış beyninizi kullanmaya çalıştığınızda durum daha da kötüleşebiliyor. En azından bende böyle. O yüzden sakin ve dingin bir anda tekrar bakmak üzere bilgisayarı kapadım. O anı yakaladığımdaysa daha ilk adımlara geri dönmem gerektiğini anladım. Tabi o noktaya kadar zibilyon tane SOLVED etiketli forum başlığına sövmem ve alakasız işlemler denemem gerekti. Ama kendi adıma sorunu sistemi tekrar mount edip fstab düzenleyerek çözdüm.

MX‘e geri dönelim. İnternette oldukça güzel incelemelerini okudum, aydınlandım. Objektif olmanın koşulu değilse de hoş bir biçimidir bence, iyi-kötü yönlere değinen değerlendirmeler yapmak. Bu şekilde yapılmış incelemelerden ufak bir derleme yapmak gerekirse MX Linux, sistem gereksinimlerini düşük tutarak eski makinalarda akıcı çalışmaya imkan veren, antiX bileşenleri içeren Debian tabanlı bir dağıtım. Özellikle düşük özellikli bilgisayarlarda hız ve performans açısından iyi sonuç veren Xfce kullanılmış. Zamanında bizim de Ubuntu kurulum CD’lerinde övdüğümüz şekilde sık kullanılan bazı programlarla birlikte geliyor. Çok sevilen yanlarından biri biz talihsiz Linux kullanıcıları için fazlasıyla önemli olan dökümantasyon sistemi. Gayet açık ve kullanışlı görünüyor gerçekten. Fakat benim önemli gördüğüm, bazı kullanıcıların da değindiği bir mesele var. Özelleştirme konusu bir miktar kısıtlı gibi. En azından yeni kullanıcıların ancak taklalar atarak keşfedebileceği bazı durumlar var. Bunu günden güne ayarları kırpıp kullanıcıyı cendereye sokan Samsung stratejisine benzetiyorum, oysa biz bunun için gelmemiş miydik buralara? Diğer bir konu ise destek meselesi, şunu baştan kabul etmek gerekiyor ki bilgisayarımızdaki her bileşen Linux ile çalışmayabilir. Aslında bazı özellikleri kullanmasak bile bir zaman gelip çok işimize yarayacak bir bileşene dağıtımımız destek veremiyor olabilir. Açıkçası senelerdir acemi düzeyinde kullandığım Linux sistemlerinin günden güne bu sorunu azalttığını söyleyebilirim. Öğrendiğim kadarıyla MX bu oldukça başarılı. Pazardaki tekelleşme sonucunda zaman zaman mecbur kalıp kullandığımız Wine için ise çok olumlu kullanıcı yorumları okudum. Tabi Virtualbox da alternatif olarak her zaman bir köşede duruyor ama şahsen ben Windows gerektiren uygulamaları diğer bilgisayarda çalıştırmayı tercih ediyorum. Yine dikkat ettiğim bir nokta Bakım-Onarım araçları, uzun zamandır Ubuntu kullanmadım muhtemelen onda da bu şekildedir. Bir Boot Repair Tool olması insana güven veriyor açıkçası, içinde bir ironi barındırıyor olsa da:) Depolar zaten belli, Windows alışkanlığı bulunan kullanıcıların sevdiği Paket kurulum uygulaması gayet sade ve temiz görünüyor. Popüler uygulamaların yanı sıra Stable-MX Test-Debian Backports ve Flatpaks seçenekleri sunulmuş. Ben bu olayı aşırı kullanışlı buldum. Kurulumla ilgili ise benim daha önce bahsettiğim önemli bir konu var, herkes tüm diskini bir sisteme ayırmak istemiyor. Bunun düzgünce anlatılması yeni bir kullanıcı için oldukça önemli. Bence bu anlamda yeterli ve güzel anlatımlar bulunuyor MX Linux için, kolayca da ulaşılıyor. Üstelik oldukça hızlı kurulabilmesi de neşesini arttırıyor.

Sonuç? Elinizde benimki gibi 10 senelik bir bilgisayar var. Sorunsuz ve hızlı çalışsın istiyorsunuz. Bir GNU/Linux dağıtımı seçecekseniz binlerce alternatifiniz var. Ve bu MX Linux mu olacak? Distrowatch‘de 1 numara olduğu için mi? Yoksa bu derecelendirme sonrası internette patlayan incelemelerin etkisine kapıldığınız için mi? Elbette nedenleriniz sadece sizi ilgilendirir, ben ilk kez GNU/Linux denemek isteyen birine profesyonel öneriler verebilecek durumda değilim. Dağıtımınızın sizi mutlu etmesi önemli, bu gerçekten önemli. Arızalar çıkarınca lanet edip Windows‘a geri dönmek istemeyeceğiniz şekilde bağlamalı bence sizi. Bunu MX yapar diye düşünüyorsanız onunla başlayın, videolarını izleyin. Bi tatlılık, bi sempatiklik görünce ve bir dağıtım kullanım alışkanlıklarınızdan düşünce sisteminize kadar işleyebilince GNU/Linux kullanmak çok keyifli.

Her denememde ben bunu aradım. Hala yazıp kullanıyor olmamın da en önemli sebebi bu.

Bir de bu adam elbette:)

Gnome gnome gnome!!

Bu güzel pazar gününü kafa dinlemeye ayırdım. Evde, sakin ve huzurlu bir gün. Bir ara güzelim Arch bi güncellensin bakalım dedim. Hatta bitince bilgisayarı da kapattım. Bir kaç saat sonra tekrar açtığımda ise güncellemenin gerçekte ne olduğunu fark ettim. Gnome 3.32. olmuş, merhaba ben güncelleme severim, fakat ancak Dock nereye kayboldu??!! Aslında orada olmalı ama göremiyorum çünkü en yararlı eklentilerden biri olan dash-to-dock gümbürdemiş. Kahrolası uzun ve anlamsız bir Reddit tartışmasının içinde arandım biraz, çözümlü bir tartışma olmuş neyse ki. Arch User Reposity yani canımız AUR içeriği olayı çözüyormuş. Eklentinin git sürümü yüklenince sorun gideriliyormuş. Hızlı bir çözüm oldu.

Arada benim sistemde bazı aksaklıklar oldu tabi dock olayından bağımsız şekilde ama onları hallettim. Eski ve daimi dost OMGUbuntu ile uygulamalı bir mini tur yaptım hemen. İlk adım ölçeklendirmeye imkan veren bir ayardı. Denileni yaptım ve hop daima aydınlık için 10 saniyelik karanlık!! Ödüm koptu. Daha bilgisayar yeni düzelmişken hala deneysel işlere girişmese miydim acaba. Neyse. Bazı güzel gelişmeler olmuş gerçekten. Bazı eklentiler tamamen bozulmuş ama yeni simge seti gelmiş mesela. /mnt yoluna gidince nedensiz hata mesajları çıkıyor ama Adwaita teması şekillenmiş çünkü zaten hepimiz Adwaita kullanıyoruz değil mi? Bazen oyunları karıştıran sinir bozucu bir çocuk gibisin Linux, bazen sadece bu kadar, fazlası değil..